Sierpień w rytmie TCM: Dlaczego warto dbać o potrójny ogrzewacz i wewnętrzną równowagę?

29. 7. 2026

Czy wiesz, że tradycyjna medycyna chińska przypisuje każdemu miesiącowi inny organ lub układ ciała? W sierpniu, zgodnie z TCM, powinieneś skupić się na tzw. potrójnym ogrzewaczu, czyli na termoregulacji i gospodarce płynami w organizmie. Późne lato to okres przejściowy – szczytowa energia letnia powoli ustępuje, a ciało zaczyna wracać do swojego centrum.

Dowiedz się, jak dbać o siebie w sierpniu, co jeść, czego unikać i dlaczego właśnie na przełomie lata może pojawić się uczucie ciężkości, zatrzymywanie wody czy wewnętrzny niepokój. Doradzimy Ci, jak być w zgodzie z sierpniem według TCM, nastroić się na późne lato i przygotować ciało i umysł na spokojniejszy rytm.

TCM i sierpień BEWIT

Co jest typowe dla sierpnia w TCM

Sierpień w tradycyjnej medycynie chińskiej to okres późnego lata i przejścia między elementem Ognia a Ziemi. Szczytowa energia letnia powoli ustępuje, a natura i ciało zaczynają zwracać się do wewnątrz, ku dojrzewaniu, osadzaniu się i powrotowi do centrum.

Podczas gdy lipiec należał w pełni do elementu Ognia, sierpień jest swego rodzaju mostem. Głównym obszarem tego okresu jest potrójny ogrzewacz (San Jiao), który w zachodnim rozumieniu odpowiada za termoregulację i gospodarkę płynami w organizmie. Nie jest to konkretny organ, ale system funkcjonalny, który łączy oddychanie, trawienie i wydalanie, rozprowadzając energię i płyny po całym ciele. Potrójny ogrzewacz w TCM dzieli się na trzy poziomy:

Górny ogrzewacz – serce i płuca, czyli oddychanie i krążenie krwi.
Środkowy ogrzewacz – śledziona, żołądek i wątroba, czyli trawienie i wytwarzanie energii z pożywienia.
Dolny ogrzewacz – nerki, pęcherz moczowy i jelita, czyli wydalanie i gospodarka wodna.

Gdy wszystkie trzy poziomy są w równowadze, ciało dobrze radzi sobie z ciepłem, płyny przepływają prawidłowo, a umysł jest spokojny. Późne lato przynosi również nadejście elementu Ziemi, który w TCM jest związany ze śledzioną, żołądkiem i trawieniem. Właśnie dlatego sierpień jest idealnym czasem, aby zwrócić uwagę na swoje centrum.

Sierpień w rytmie TCM w pigułce

Pora roku: późne lato
Miesiąc: sierpień – czas dojrzewania, wyciszenia i powrotu do centrum
Element: przejście elementu Ogień w Ziemię
Kierunek energii: do wewnątrz – energia powoli osiada i uspokaja się
Typowy wpływ klimatyczny: gorąco i wilgotno
Symbolika okresu: potrójny ogrzewacz jako regulator ciepła i płynów
Główny obszar: termoregulacja, gospodarka płynami i limfą
Smak: naturalnie słodki (zboża, dynia, warzywa korzeniowe)
Organy: śledziona i żołądek; głównym systemem okresu pozostaje potrójny ogrzewacz
Nadchodzący element: Ziemia
Funkcja potrójnego ogrzewacza: łączy oddychanie, trawienie i wydalanie, rozprowadza energię i płyny
Związany również z: równowagą hormonalną i gruczołami wydzielania wewnętrznego
Kolory: żółty i ochrowy – kolory elementu Ziemi
Objaw braku równowagi: zmęczenie i uczucie ciężkości, obrzęki i zatrzymywanie wody, nadmierne pocenie się, uderzenia gorąca, wewnętrzny niepokój i rozproszenie
Emocje: zaduma i troska; w równowadze poczucie zakorzenienia i stabilności
Naturalna potrzeba ciała: płynny przepływ płynów, lekkość, spokojny umysł i dbałość o centrum

Dlaczego w sierpniu według TCM ważny jest potrójny ogrzewacz i gospodarka płynami

Potrójny ogrzewacz w tradycyjnej medycynie chińskiej to system, który dba o to, aby energia i płyny w ciele płynęły płynnie i równomiernie. Do ciała fizycznego przyjmujemy tlen, wodę i pożywienie, a potrójny ogrzewacz pomaga wszystko przetworzyć i rozprowadzić tam, gdzie jest to potrzebne. Łączy trzy podstawowe funkcje – oddychanie, trawienie i wydalanie – w jeden spójny przepływ.

W późnym lecie, gdy zmienia się gorąco i wilgoć, system ten jest szczególnie obciążony. Wysokie temperatury i silne pocenie się obciążają termoregulację i sposób, w jaki organizm gospodaruje wodą. Gdy przepływ płynów jest utrudniony, może pojawić się uczucie ciężkości, obrzęki lub zatrzymywanie wody. Dlatego sierpień to okres, w którym warto wspierać płynny przepływ płynów, limfy i naturalne odwodnienie.

Funkcja potrójnego ogrzewacza według TCM jest również ściśle związana z gruczołami wydzielania wewnętrznego, które odpowiadają za równowagę hormonalną. Okres przejściowy, gdy energia yang osiąga szczyt i zaczyna się uspokajać, może być wrażliwy również pod względem hormonalnym i emocjonalnym. A ponieważ sierpień jednocześnie otwiera element Ziemi, na pierwszy plan wysuwa się również centrum ciała – śledziona, żołądek i trawienie, o które warto w tym okresie bardziej dbać.

Jak możesz się czuć w sierpniu

Sierpień to miesiąc przejściowy i każdy może go przeżywać inaczej. Wraz z ustępującą energią letnią pojawia się naturalna potrzeba zwolnienia, osadzenia się i zwrócenia uwagi na siebie. To, jak dobrze ciało radzi sobie z ciepłem i gospodaruje płynami, może wpływać na nasze samopoczucie fizyczne i psychiczne.

Gdy wszystko jest w równowadze, czujesz wewnętrzne połączenie i płynność. Dobrze radzisz sobie z ciepłem, umysł jest spokojny i słuchający, i masz poczucie, że „wszystko płynie, jak należy”. Przychodzi naturalne uspokojenie, chęć osadzenia się i odczuwania końca lata w spokoju i bez pośpiechu.

Przy przeciążeniu może natomiast pojawić się zmęczenie i uczucie ciężkości, obrzęki lub zatrzymywanie wody. Może dołączyć nadmierne pocenie się, uderzenia gorąca, wewnętrzny niepokój i rozproszenie. Ciało sygnalizuje, że przepływ płynów i termoregulacja potrzebują wsparcia i że nadszedł czas, aby zwolnić.

Wspieraj swoje ciało i umysł w sierpniu według TCM

1. Dieta zgodna z sierpniem według TCM

W późnym lecie na pierwszy plan wysuwa się element Ziemi, który w TCM jest związany ze śledzioną i żołądkiem. Śledziona lubi ciepło i regularność, dlatego w sierpniu ciału najbardziej służy ciepła, gotowana i lekkostrawna dieta. Zimne i surowe pokarmy natomiast, według TCM, osłabiają śledzionę i mogą sprzyjać powstawaniu wilgoci. Do jadłospisu w sierpniu włącz:

Ciepłą wodę, herbaty ziołowe i buliony. Pij regularnie w ciągu dnia i preferuj płyny o temperaturze pokojowej, a nie lodowate. Termoregulację latem tradycyjnie wspierają zioła takie jak pokrzywa, skrzyp polny czy melisa.

Gotowane i duszone potrawy. Kasza jaglana, gryczana, ryż pełnoziarnisty i warzywa korzeniowe delikatnie rozgrzewają i są łatwostrawne. Kasza jaglana w tradycyjnej dietetyce chińskiej należy do pokarmów wspierających centrum ciała.

Naturalnie słodki smak. Dynia, bataty, marchew czy gruszki należą do smaków, które według teorii pięciu elementów należą właśnie do Ziemi i śledziony.

Rośliny strączkowe na delikatne odwodnienie. Fasola mung w tradycyjnej dietetyce chińskiej jest związana z usuwaniem nadmiernej wilgoci i naturalnie wpisuje się w późne lato.

Zioła wspierające trawienie. Koper włoski, anyż, kminek lub imbir delikatnie rozgrzewają centrum i tematycznie uzupełniają sierpniową pielęgnację trawienia.

Superfoods, które nawiązują do sierpniowej energii. Wypróbuj na przykład czarną porzeczkę, pestki dyni lub chlorellę jako dodatek do lekkiego jadłospisu.

WSKAZÓWKA: Herbata z pokrzywy lub skrzypu tradycyjnie nawiązuje do tematu odwodnienia, natomiast herbata z kopru włoskiego lub imbiru przyjemnie rozgrzewa centrum. I równie ważne jak wybór potraw jest jedzenie w spokoju i bez pośpiechu.

Przepis na sierpień: krem dyniowo-batatowy

Późne lato sprzyja prostym, ciepłym i lekko słodkim potrawom, które rozgrzewają centrum ciała i są łatwostrawne. Jest idealny na lekki obiad lub kolację i delikatnie wspiera trawienie, energię i poczucie zakorzenienia.

Składniki (2–3 porcje)

400 g dyni Hokkaido pokrojonej w kostkę (ze skórką)
1 mniejszy batat, obrany i pokrojony
1 marchewka pokrojona w plasterki
1 mniejszy por (biała część) lub 1/2 cebuli
1 cm świeżego imbiru, startego (opcjonalnie)
1 ząbek czosnku (opcjonalnie)
1 łyżka ghee
1/2 łyżeczki mielonego kminku i szczypta kurkumy
700–750 ml bulionu warzywnego lub wody
sól
do dekoracji: prażone pestki dyni, kilka kropel oleju sezamowego, według uznania świeża kolendra

Sposób przygotowania

Na ghee zeszklij por z imbirem i ewentualnie czosnkiem, dodaj kminek, kurkumę i krótko podsmaż, aż przyprawy zaczną pachnieć.
Wsyp dynię, batat i marchew, wymieszaj i zalej bulionem tak, aby warzywa były zanurzone.
Przykryj i gotuj na małym ogniu około 20 minut, aż warzywa całkowicie zmiękną.
Zupę zmiksuj na gładki krem i dopraw. W zależności od gęstości dolej trochę gorącej wody.
Rozlej do miseczek, posyp prażonymi pestkami dyni, skrop kilkoma kroplami oleju sezamowego i możesz udekorować również kolendrą lub innym ziołem. Podawaj na ciepło. Życzymy smacznego!

WSKAZÓWKA: Dla bardziej sycącej wersji wmieszaj garść ugotowanej kaszy jaglanej lub dodaj czerwoną soczewicę.

Krem batatowo-dyniowy BEWIT

2. Czego lepiej unikać w sierpniu

Równie ważne jak to, co włączyć do diety, jest unikanie tego, co w późnym lecie niepotrzebnie obciąża organizm. W sierpniu warto ograniczyć lodowate napoje, nadmiar surowej żywności, ciężkie, tłuste i smażone potrawy, a także nadmiar cukru, soli i alkoholu.

Szczególną uwagę należy zwrócić na lodowate napoje i lody. Chociaż tolerancja na zimno zależy od indywidualnej konstytucji, według TCM ekstremalne zimno stanowi obciążenie dla większości ludzi. Ochładza energię śledziony, która jest związana z trawieniem, i może zakłócać naturalny przepływ w ciele. Napoje powinny mieć idealnie temperaturę pokojową.

Ostrożność jest wskazana również w przypadku nadmiaru surowej żywności. Sałatki i owoce należą do lata, ale nadmiar surowych i zimnych pokarmów może, według TCM, osłabiać trawienie i sprzyjać powstawaniu wilgoci. A ponieważ śledziona pracuje lepiej przy mniejszych porcjach, unikaj również przejadania się.

3. Ruch i tryb życia: jak nastroić się na późne lato

Sierpień to czas przejściowy – energia yang osiąga szczyt i powoli się uspokaja. Nie jest to okres, w którym trzeba za wszelką cenę przekraczać własne granice, ale raczej czas na zwolnienie tempa i nastrojenie się na spokojniejszy rytm.

Ruch planuj raczej na rano lub wieczór, dopóki nie jest zbyt gorąco, a w ciągu dnia odpoczywaj w cieniu.

Wspieraj limfę delikatnym ruchem – spacerem, pływaniem, jogą lub suchym szczotkowaniem skóry.

Spędzaj czas na łonie natury. Przebywanie w zieleni lub nad wodą pomaga się uziemić, uspokoić umysł i zmniejszyć napięcie.

Uzupełniaj płyny o temperaturze pokojowej i nie czekaj na wyraźne uczucie pragnienia.

Wieczorem świadomie zwolnij. Według zegara organów potrójny ogrzewacz jest najbardziej aktywny między 21:00 a 23:00, co jest czasem, kiedy warto się wyciszyć i przygotować do snu.

4. Wany na sierpień: wsparcie termoregulacji i dbałość o centrum

Do sierpniowego okresu naturalnie pasują mieszanki, które harmonizują z tematem późnego lata, potrójnego ogrzewacza i nadchodzącego elementu Ziemi. Wany to mieszanki ziołowe w postaci kulek, inspirowane zasadami tradycyjnej medycyny chińskiej.

Wan 076 - Spokojne Centrum - Mieszanka tradycyjnie ukierunkowana na osuszenie zimnej wilgoci w centrum ciała oraz obszarze śledziony i żołądka. Szczególnie przydatna w okresie późnego lata, kiedy według TCM warto dbać o swoje centrum i wspierać trawienie. Tradycyjnie stosowana przy uczuciu ciężkości w ciele, wzdęciach, spowolnionym trawieniu lub zmęczeniu po jedzeniu. Stosować zgodnie z zaleceniami certyfikowanego terapeuty TCM, nie stosować w ciąży.

Wan nr 077 Przebudzona Ziemia czyli Jian Pi Wan tematycznie nawiązuje do nadejścia elementu Ziemi w późnym lecie. Mieszanka jest tradycyjnie związana ze śledzioną i usuwaniem wilgoci i naturalnie wpisuje się w okres, kiedy uwaga wraca do centrum ciała i trawienia. Wskazana jest przy uczuciu ciężkości po jedzeniu i spowolnionym trawieniu; nie stosować w ostrych stanach gorączkowych.

5. PRAWTEINY na sierpień: lekkość i dbałość o centrum

W sierpniowym okresie dobrze sprawdzają się PRAWTEINY, które bazują na połączeniu superfoods i naturalnych składników w jakości BIO RAW i naturalnie uzupełniają sezonowy tryb późnego lata.

PRAWTEIN Ok Dig – tematycznie nawiązuje do uczucia lekkości i dbałości o centrum ciała.
PRAWTEIN DX – tematycznie nawiązuje do tematu naturalnego oczyszczania i odwodnienia, które harmonizuje z późnym latem i gospodarką płynami.
PRAWTEIN Moon – jest dedykowany kobietom i ich naturalnej cykliczności. Naturalnie uzupełnia sierpniowy temat wewnętrznej równowagi i harmonii.

WSKAZÓWKA: Wypróbuj również Porię na usuwanie wody i Maitake na wzmocnienie centrum.

6. Olejki eteryczne na sierpień

Aromaterapia w sierpniu może dobrze uzupełnić ogólne nastrojenie ciała i umysłu. W okresie przejściowym do późnego lata naturalnie pasują esencje, które tematycznie nawiązują do płynności, uziemienia i wewnętrznej równowagi.

Mieszanka eteryczna Lym – nawiązuje do tematu płynności i lekkości. Wprowadź do swojego dnia uczucie świeżości i naturalnego przepływu.
Mieszanka eteryczna Earth – bezpośrednio nawiązuje do energii elementu Ziemi, który pojawia się w późnym lecie. Wspieraj poczucie zakorzenienia, stabilności i wewnętrznego centrum.
Mieszanka eteryczna Hormbal – tematycznie nawiązuje do tematu wewnętrznej i hormonalnej równowagi, która w okresie przejściowym naturalnie wysuwa się na pierwszy plan.
Mieszanka eteryczna Help Sp – uzupełnia sierpniowy temat dbałości o centrum ciała i śledzionę, która w późnym lecie otrzymuje szczególną uwagę.

WSKAZÓWKA: Dla uczucia świeżości i płynności możesz wypróbować również pojedyncze esencje: Cyprys, Grejpfrut,Jałowiec lub Paczula.

7. Skup się na emocjach i wewnętrznej równowadze

Sierpień to nie tylko dieta czy ruch, ale także praca z emocjami. Element Ziemi, który pojawia się w późnym lecie, jest związany z zadumą i troską. W równowadze przynosi poczucie zakorzenienia, stabilności i opieki, ale przy przeciążeniu może objawiać się jako rozmyślanie, rozproszenie lub uczucie, że kręcimy się w kółko.

Późne lato symbolicznie uczy nas wracać do swojego centrum. Pozwolić sobie zwolnić, osadzić się i odczuwać koniec lata bez pośpiechu. Tak jak natura dojrzewa i przygotowuje się do kolejnej fazy roku, tak i my możemy wykorzystać ten czas, aby się uspokoić i nabrać stabilności.

Pomaga nauczyć się świadomie zwalniać, odczuwać swoje emocje i dawać sobie przestrzeń na spokój. Chwile na łonie natury, pobyt nad wodą, czas z bliskimi lub proste rytuały dbania o siebie pomogą Ci w tym okresie znaleźć równowagę i wewnętrzny spokój.

8. Praktyczne wskazówki na każdy dzień

Nie trzeba wprowadzać dużych zmian. Wystarczy codziennie poświęcić choć chwilę dla siebie.

Rozpocznij dzień w spokoju – kilka głębokich oddechów lub delikatne rozciąganie pomoże nastroić ciało, zanim dzień się rozkręci.
Dbaj o nawodnienie – pij regularnie i preferuj wodę o temperaturze pokojowej lub ciepłe herbaty ziołowe.
Wybieraj ciepłe i gotowane potrawy – kasza jaglana, warzywa korzeniowe, dynia lub duszone potrawy delikatnie wspomogą centrum ciała.
Rozruszaj ciało – pospaceruj, popływaj lub rozciągnij się. Ruch planuj raczej na rano lub wieczór.
Zwróć uwagę na swoje emocje – obserwuj, kiedy koniec lata Cię uspokaja, a kiedy potrzebujesz uspokoić rozproszony umysł.
Odpoczywaj w cieniu – podczas największego upału pozwól ciału zwolnić i uzupełniaj płyny.
Wieczorem zwolnij – wycisz rozpraszające bodźce i daj sobie chwilę ciszy lub świadomego oddychania, aby ciało i umysł przeszły w tryb odpoczynku.

Sierpień jako miesiąc potrójnego ogrzewacza i powrotu do centrum

Sierpień w rytmie TCM to miesiąc przejściowy. Szczytowa energia lata powoli się uspokaja, a element Ognia przekazuje władzę elementowi Ziemi. Na pierwszy plan wysuwa się potrójny ogrzewacz, czyli termoregulacja i gospodarka płynami, a wraz z nim centrum ciała – śledziona, żołądek i trawienie.

Jeśli w sierpniu wybierzesz ciepłą i lekkostrawną dietę, będziesz regularnie uzupełniać płyny o temperaturze pokojowej, dostosujesz ruch do temperatur i świadomie zwolnisz, możesz przeżyć przejście do późnego lata w spokoju i równowadze oraz przygotować ciało i umysł na spokojniejszy rytm nadchodzącego okresu.

Wykorzystaj sierpień jako czas dbałości o potrójny ogrzewacz, płyny i wewnętrzny spokój. Słuchaj swojego ciała, wracaj do swojego centrum i nastroj się na późne lato.

Co zapamiętać z artykułu?

Sierpień w tradycyjnej medycynie chińskiej to okres późnego lata i przejścia między elementem Ognia a Ziemi. Głównym obszarem tego miesiąca jest potrójny ogrzewacz, który w zachodnim rozumieniu odpowiada za termoregulację i gospodarkę płynami w organizmie. Łączy oddychanie, trawienie i wydalanie, rozprowadzając energię i płyny po całym ciele.

Późne lato jednocześnie otwiera element Ziemi, który jest związany ze śledzioną, żołądkiem i trawieniem. Śledziona lubi ciepło, dlatego w sierpniu ciału najbardziej służy ciepła, gotowana i lekkostrawna dieta, natomiast zimne i surowe pokarmy należy ograniczyć.

Kluczem jest wspieranie płynnego przepływu płynów i limfy, dbanie o centrum ciała, zwolnienie tempa i świadome spowolnienie. Wystarczy dostosować dietę, uzupełniać płyny o temperaturze pokojowej, delikatnie się ruszać i stworzyć małe rytuały spokoju. W ten sposób nastroisz się na późne lato i przygotujesz na nadchodzący okres jesienny.

Słowniczek pojęć

TCM (Tradycyjna Medycyna Chińska) – System opieki zdrowotnej liczący tysiące lat. Postrzega ciało jako połączoną całość i skupia się na równowadze energii, stylu życia, emocji i środowiska.
Potrójny ogrzewacz (San Jiao) – System funkcjonalny, który w zachodnim rozumieniu odpowiada za termoregulację. Łączy górną, środkową i dolną część ciała i rozprowadza energię i płyny. Reguluje oddychanie, trawienie i wydalanie.
Element Ziemi – Jeden z pięciu podstawowych zasad w TCM. Pojawia się w późnym lecie i jest związany ze śledzioną, żołądkiem i trawieniem, z centrum ciała, odżywianiem i poczuciem zakorzenienia.
Śledziona (Pi) – W TCM kluczowy organ trawienia i wytwarzania energii z pożywienia. Lubi ciepło i regularność, zimne i surowe pokarmy natomiast ją osłabiają.
Qi (chi) – Energia życiowa, która według TCM przepływa przez ciało i utrzymuje je w ruchu. W letnim upale część Qi może być tracona wraz z intensywnym poceniem się.
Yin (jin) – Zasada związana z odżywianiem, spokojem, chłodem i płynami ustrojowymi. Latem mówi się o niej przede wszystkim w kontekście utraty płynów przez pocenie się.
Wilgoć (Shi) – W TCM czynnik, który powstaje między innymi z osłabionej śledziony lub z nadmiaru zimnych i surowych pokarmów. Objawia się uczuciem ciężkości, zatrzymywaniem wody lub obrzękami.
Limfa – Układ ciała związany z usuwaniem produktów przemiany materii. W przeciwieństwie do krążenia krwi nie ma własnej pompy, dlatego korzystnie wpływa na nią ruch i delikatna stymulacja.
Wany – Tradycyjne chińskie mieszanki ziołowe w postaci kulek. Są to suplementy diety inspirowane zasadami tradycyjnej medycyny chińskiej.

Odwiedź kategorię TCM i zapoznaj się z naszą kompletną ofertą wszystkich wanów.